35. Zondag 17 juni: rustdag in Pittsburg en terugblik op Missouri

Missouri. De vierde staat waar ik doorheen ben gefietst onderweg naar Oregon. in 5,5 dag heb ik ruim 480 km gefietst door de Ozarks, een bergketen die dit gedeelte van Missiouri domineert. Welgeteld de eerste tien kilometers waren vlak en de laatste twintig, de rest was bergachtig.

Gek is dat. Bijna een week lang word je heel intensief geconfronteerd met een staat en als ik nou probeer terug te kijken op wat voor mij de essentie van Missouri is, dan is dat lang niet makkelijk te zeggen. Vanaf het begin van de tocht had ik gehoord over de Ozarks, die zo steil waren dat je voorwiel los van de weg kwam als je bergop zou rijden. De chauffeurs waren er zo verschrikkelijk lomp dat je je leven niet zeker was en de mensen, ja, die zouden stukken minder aardig zijn dan elders. Dat waren de verhalen. Jullie hebben in het blog kunnen lezen hoe de werkelijkheid - mijn werkelijkheid - was.

Missouri, mijn 4e staat onderweg naar Oregon

Die werkelijkheid viel niet altijd mee. Twee keer was een chauffeur zo onvoorzichtig dat het niet meer grappig was. Een heleboel keren waren de hellingen zo pittig dat het een hele toer was om met bepakking boven te komen - maar niets wat we niet al eerder hadden gehad in Virginia en Kentucky. En honden, ja die hebben ze ook hier. Maar ook daar leer je mee omgaan. En uitzonderlijke gastvrijheid heb ik ook in deze staat mogen genieten. Soms op de meest onverwachte plekken zoals in een oude gevangenis en van de meest bijzondere mensen. En gelachen heb ik ook veel in Missouri en dat is beslist een pre op deze tocht! Overigens is mijn ervaring wel dat de mensen hier in doorsnee wat stugger zijn dan bijvoorbeeld in Virginia. Het deed me sterk denken aan het eerste stuk door Kentucky waar je door het gebied met al die kolenmijnen rijdt en waar zoveel arme mensen wonen.

Geschiedenis

Sioux-chiefs

Missouri is in de loop van de geschiedenis bewoond geweest door heel wat volken. Van oudsher woonden  hier indianen zoals de Sioux, de Sauk en de Delaware. Toen rond 1830 de druk van de optrekkende settlers vanuit het oosten steeds groter werd, besloot de regering alle indiaanse stammen te verplaatsen naar het westen. Dit ondanks de eerdere belofte aan de indianen dat hun woongebied verzekerd was. Een nieuwe golf blanke immigranten was het gevolg. Missouri is een gebied dat rijk is aan mineralen. Kolen, lood, zout en limestone zit hier heel veel in de grond. Rond 1870 werd er een spoorweg aangelegd wat de ontwikkeling van de mijnen in de streek erg bespoedigde.

Hillbillies uit de Ozarks

De eerste blanken in de streek waren - naast de Spanjaarden die al vroeg vanuit het zuiden grote stukken van Amerika doorkruist hadden - de Fransen. In 1803 verkocht Frankrijk het gebied aan de jonge Verenigde Staten waarvan Jefferson toen president was. Dit was de beroemde 'Louisiana Purchase' waarbij de oppervlakte van de VS in een klap verdubbelde. Zo rond 1830 was er een enorme immigratiegolf die zich vanuit het oosten uitstrekte tot ver in het westen van de VS. De beroemde uitspraak 'Go west, young man' dateert uit die periode. Merkwaardig genoeg werden de Ozark mountains vrijwel overgeslagen in deze immigratiegolf. De bergen waren toen al grotendeels bevolkt met Schotten, Ieren en Engelsen die uit de Appalachen verder westwaards waren getrokken en die in de Ozarks een soortgelijk bestaan opgebouwd hadden als in hun land van herkomst en de Appalachen. De bewoners van de Ozarks hadden een sterk in zichzelf gekeerde cultuur waarin buitenstaanders niet welkom waren en waarin voornamelijk onderling getrouwd werd. Hele dorpen waren aan elkaar verwant met alle gevolgen van dien. De term 'Hillbillies' is nog steeds niet bepaald een compliment.

Aan het eind van de 19e eeuw werd het gebied meer opengelegd door de mijnbouw - waar overigens nog steeds veel mensen in werken - en de bosbouw. Vanaf de Atlantische kust tot ver in het westen stonden de bergen vol met kostbaar hardhout zoals zwarte eik en 'hickory' dat eind 19e eeuw in rap tempo geoogst werd. Deze economische 'boost' en natuurlijk de daaraan gerelateerde spoorwegen hadden tot gevolg dat er ook andere mensen in het gebied kwamen wonen.

Slavernij

Er waren hier dan wel geen plantages zoals in Kentucky bijvoorbeeld, maar de Fransen hadden vanaf het moment dat zij in 1764 Missouri innamen, slaven ingevoerd om te werken in de lood- en zoutmijnen. In 1820 werd Missouri lid van de Unie. Vanaf 1860 is hier tussen  voor- en tegenstanders van de slavernij heel wat afgevochten tijdens de burgeroorlog. Na heel veel bloedige onderlinge gevechten zou Missouri uiteindelijk in 1864 de eerste staat van de Unie worden waarin offiicieel de slavernij werd afgeschaft.
Opmerkelijk vond ik trouwens ook in deze staat - net als in de drie vorige - dat je bijna nergens in de dorpen gekleurde Amerikanen ziet. Je ziet sowieso weinig 'buitenlanders' al komen in sommige stadjes steeds meer Mexicanen wonen en werken. In de grote steden van Missiouri zoals St. Louis zal dat waarschijnlijk anders zijn. Ik verwacht dat daar meer Afro-amerikanen wonen.

Missouri

Missouri. Ik vond het een hele mooie staat. Met erg veel natuurschoon en vooral veel extensieve veeteelt. Met Angus-koeien als onbetwiste nummer een. 'Homegrown hamburger' is hier niet overdreven. Zorgelijk vond ik de hele toestand rondom de mijnbouw. Het is een enorm dilemma. De mensen hebben geen of weing ander werk maar de mijnen zijn enorm vervuilend. Bovendien blijven de winsten uit de mijnbouw niet in de streek zodat de mensen hier er uiteindelijk op lange termijn weinig aan hebben. Ook de landbouw staat onder druk door de droogte en de goedkopere voedselimport uit andere landen. Veel stadjes en dorpen vertonen tekenenn van verval: voorzieningen zijn weg of zullen op afzienbare tijd verdwijnen. Het toerisme biedt in sommige delen van Missouri een alternatief maar lang niet iedereen kan daarvan leven.
En de mensen? Ach weet je, die zijn in feite zoals overal: als je ze beter leert kennen, dan zijn ze meestal gewoon ontzettend aardig. En daar heb ik uiteindelijk nog het meest van genoten!

Walter, de eigenaar van de pop & mum store in Ash Grove