47. Zaterdag 30 juni: Kremmling - Walden (128 km; totaal gefietst 3709 km)

Kapot. Dat woord beschrijft wel het beste hoe ik me nu voel. Kort na zeven uur zat ik op de fiets en elf uur en 128 km later stapte ik hier in Walden van de fiets. Onderweg was er een pas van ruim 2800 m, twee prachtige ontmoetingen, een onweersbui en de laatste 35 km heel veel eenzaamheid en tegenwind. 
Het eerste stuk vanuit Kremmling voerde de route langs de Colorado river. In één woord: prachtig! Onderweg word ik voorbij gestoken door een kolentrein van de Union Pacific: bijna 100 wagons die getrokken worden door 7 (!) locs die verspreid zijn over de trein. En natuurlijk wordt er gegroet: zij trekken aan de fluit en ik zwaai terug.En zo hoort het ook!

kolentrein Colorado

Dit wordt een pittige dag: op de  route van Kremmling naar Walden zit na Hot Sulphur Springs helemaal niks. Geen kroeg, geen benzinestation, niks. Dat is in totaal 62 mijl - 100 kilometer. En het is warm en na de afslag naar Walden is het niet bepaald vlak. Ik moet over de Willow Creek Pass, met ruim 2850 m de tweede keer dat ik de  Continental Divide overga.

"way of life"

Ik word ingehaald door Eric, een fietser die de allereerste TransAm heeft meegefietst en hier in de buurt woont. Hij rijdt met me mee tot de pas en we hebben een geanimeerd gesprek. Zijn opvatting over de grootste uitdaging van Amerika: 'Een weg vinden naar de toekomst die voor de meerderheid der Amerikanen acceptabel is.'
Hij legt uit dat Amerikanen er erg aan  hechten om alleen gelaten te worden en hun eigen beslissingen te mogen nemen. Logisch natuurlijk als je de geschiedenis van het land jn ogenschouw neemt.
Dat eigen opvattingen hebben, zie je vaak aan de auto van een Amerikaan. Er zijn erbij die hun hele eigen 'way of life' in stickervorm op de auto hebben staan. Bijzonder leerzaam!

Op de pas ontmoeten we Alison die vandaag haar eerste pas gereden heeft. Klasse! Als zij omkeren, begint het te onweren. Ik schuil onder een grote den, maar het blijft regenen. De temperatuur zakt zo'n 10 graden in een paar minuten. Ik trek m'n soft shell aan, m'n regenjasje, sokken, legging en overschoenen. De kunst is goed voor jezelf te blijven zorgen. Het wordt ijskoud en ik rijd verder naar Rand, een dorp van tien huizen én een postkantoor.
Onderussen is het weer droog en ik trek de hele boel weer uit. Ik ben moe maar moet nog 35 km tot Walden. Dat laatste stuk moet op het tandvlees. De wind is grotendeels  tegen en de hoogvlakte biedt geen enkele bescherming. De weg is - zoals overal in Colorado - kapot gevroren. Dit heeft tot gevolg dat er elke tien meter een scheur dwars op de weg is. Dat betekent dat je fiets iedere keer door die scheur moet, dat je handen en polsen een opdoffer krijgen, dat je handen zeer gaan doen en dat je uiteindelijk niet meer weet hoe je moet zitten.

in Colorado

sage brush

Tel daarbij op het desolate landschap: tientallen kilometers met helemaal niks. Het landschap bestaat uit sage brush, weilanden met alle  soorten bruin, grijsgroen en geel. Hier en daar lopen wat koeien maar het grootste gedeelte is absoluut leeg. Het heeft z'n eigen, vervreemdende schoonheid. Omdat het weer zo donker is, werkt het deprimerend op mij. Ach, misschien reflecteert het alleen mijn moeheid en alleen-zijn.
Als ik eindelijk in Walden aankom, kies ik voor vannacht het mooie, 100 jaar oude Antler hotel. Het is prachtig, met de sfeer van een authentiek western hotel. Het restaurant zit vol met mensen uit de buurt. Ik bestel een biertje (thx Eric!) en een biefstuk. Dit is het Wilde Westen! Naast mij wordt geanimeerd gepraat over vee, paarden en de rodeo. Ik ben deel van het geheel en zit lekker mijn blog te schrijven en te luisteren. En ik ben zomaar intens gelukkig.

bier en steak

47. Vrijdag 29 juni: Frisco - Kremmling (77 km; totaal gefietst 3581 km)

Het was even wennen, maar de tocht begon vanochtend op een fietspad. Tussen Breckenridge en Silverthorne ligt een prachtig fietspad compleet met eigen verkeersborden en op gezette tijden een wc en een plekje om te schuilen mocht het regenen. Nou moeten jullie zeggen dat Amerika geen fietsland is!

Snelweg voor fietsers bij Frisco

Na Silverthorne volgt de route de Blue River wat garant stond voor een redelijk vlak begin.Daarna ging het de highway 30 op, een prachtige rit langs het Green Mountain Reservoir. Het laatste stuk, opnieuw langs de highway 9, was druk en niet echt een feest om te fietsen vanwege de vrachtauto's en grote RV's die op volle snelheid langsrazen terwijl er geen shoulder is om op te fietsen. Share the road, folks!

Toen ik in Kremmlin stond na te denken of ik door zou fietsen naar Hot Sulphur Springs (27 km verder) werd het zo donker dat ik het Allington motel opzocht. Terwijl ik in de hot tub lag, kwam buiten de regen bakken neer. Daarna had ik een leuk gesprek met Conny, de receptionste. Mensen maken de reis!

Water



Green Mountain Reservoir



Water is hier een grote zorg. In Dillon, vlakbij Silverthorne, hebben ze een grote dam gebouwd om het water van de drie rivieren die daar samenkomen, op te slaan en naar Denver te pompen. Dillon zelf is al twee keer op een niewe plek opgebouwd omdat het reservoir steeds groter moest worden. Denver is de hoofstad van Colorado, de stad ligt zo'n 60 km ten oosten van Kremmlin. Ook het Green Mountain Reservoir waar ik langs fietste is een watervoorraad voor Denver. Greater Denver heeft 3 miljoen inwoners en het gemiddelde watergebruik per inwoner is 130 liter per dag. Als je  hierover nadenkt , dan zie je aankomen dat dit niet kan blijven duren. Hoe gaan we dat met z'n allen oplossen?

Overigens is dit wel een bijzonder aspect van deze reis: ik merk dat ik dit soort dingen veel bewuster ga zien en erover nadenk.

Wijkende grens

Abenhaezer McAllister was bezorgd. In 1823 was hij met zijn jonge vrouw, Esther, op zoek naar een beter leven naar Currant Creek Pass gekomen. Met eigen handen hadden ze hun kleine huis gebouwd en ieder jaar hadden ze een paar stuks vee meer kunnen houden dan het jaar ervoor. Het was een hard leven, maar een mooi leven vonden ze. En dat gevoel werd alleen nog maar sterker toen ze gezegend werden met vier kinderen. Maar nu leek alles voor niets te zijn geweest. Abenhaezer en Esther stonden voor de zware beslissing om hun huis en boerderij op te geven en terug te gaan naar Virginia, waar ze vandaan kwamen. Hun buren, vijf kilometer verderop, waren het slachtoffer geworden van een aanval van de indianen en ze hadden het niet overleefd.

Het is vrij onbekend, maar rond 1830 woonden er minder mensen in Colorado dan een jaar of vijftien daarvoor. Het was alsof de grens van het land, die steeds verder opschoof naar het westen, terugweek. Dat kwam voornamelijk door aanvallen van de indianen. En hoe dat nou weer kwam, is een lang verhaal.

Paarden

De verlaten boerderij van Abenhaezer McAllister

De oorlog met de indianen begon in feite vanaf de dag dat de blanken aan land gingen in Amerika en zou ruim 250 jaar duren tot ongeveer1875. Paarden waren een beslissende factor indeze strijd. Ze werden ingevoerd door de Spanjaarden toen die vanuit Mexico in1598 New Mexico binnentrokken. Deze kleine, geharde paardjes waren bijzonder geschikt voor de droge gebieden van Texas en de Great Plains. De Spanjaarden verboden de indianen de paarden te gebruiken maar dat was uiteraard onhoudbaar. Vooral toen ze indianen gingen inzetten om allerlei werkzaamheden met paarden voor hen te verrichten. En uiteraard ontsnapten er paarden en werden er paarden gestolen door de indianen. In 1630 waren er nog geen indianen in de Great Plains die paarden hadden, in 1750 joegen de indianen in Canada al met paarden op bisons. Het gebruik van paarden betekende een enorme verandering in het leven van de meeste stammen, maar vooral in dat van de Commanches. Deze stam veranderde in een van de meest agressieve van alle stammen en zou de strijd tegen de blanken volhouden tot het bittere eind. De indianen konden enorme afstanden afleggen met hun paarden. Hun leefgebied als nomaden strekte zich uit over 800 mijl (1200 km). En ze waren in staat om aanvallen uit te voeren op settlers die 400 mijl (650km) verderop woonden. Het was dit enorme vermogen om paarden te gebruiken om zich snel over grote afstanden te verplaatsen, dat het Amerikaanse leger voor ongekende problemen stelde. En uiteindelijk was dat ook de reden waarom Abenhaezer en zijn vrouw terugkeerden naar de veiligheid van hun familie in Virgina.



46. Donderdag 28 juni: Fairplay - Frisco (72 km; totaal 3504 km gefietst)

Julia

Julia is de naam van het spook dat de gangen van het Fairplay hotel onveilig maakt. Lang geleden, rond 1873, toen de goudkoorts de mannen hier naar het hoofd steeg, gebeurde er iets vreselijks met haar en sindsdien spookt ze hier in het hotel rond. Maar dat is niet het enige. In 1878 vond in de lobby van het hotel ook nog een moord plaats. Bareigenaar en erkend driftkikker John Hoover schoot een jongeman dood. Toen de rechter de moordenaar niet de doodstraf gaf, bestormde een woedende groep mannen de gevangenis en hing Hoover alsnog op. De volgende ochtend vond de toegeeflijke rechter een strop op zijn bureau en tegen het middaguur had hij het stadje voorgoed verlaten.

Cowboys

Fairplay heet het stadje waar ik vannacht in dit mooie, oude hotel geslapen heb. De naam stamt van de gewoonte om een man geen groter stuk grond in claim te geven dan hij als goudzoeker zelf kon bewerken. Vannacht kraakten af en toe de vloerplanken op de gang, zou Julia...?
Een deel van Fairplay is teruggebracht naar de stijl van het wilde westen. Mooi om te zien. Met wat fantasie zie je de cowboys zo rondlopen!

Fairplay

Booby traps

Op weg naar het hoogste punt van de route, de Hoosier Pass (3520m), passeerde ik de hoogste kroeg van Amerika in Alma (wat logischerwijs weer 't hoogstgelegen stadje is). De kroeg was dicht, maar de koffie bij de Al-market aan de overkant was prima. Cassière Ally vertelde me hoe bezorgd ze was vanwege alle bosbranden. 'Ze hebben hier in de buurt booby traps gevonden van zelfontbrandende lucifers die rond een met benzine gevuld colablikje lagen. Als het hier gaat branden, is er geen houden aan en ons huis staat middenin het bos.' Eerlijk gezegd kan ik me niet voorstellen dat iemand er een kick uit krijgt door dit soort ziekelijke toestanden uit te halen. Maar ik vermoed dat, als zo'n type in zijn kraag wordt gevat, het er hier wel 's heet aan toe kon gaan!

Hoosier Pass

De weg naar Hoosier Pass gaat mooi geleidelijk naar boven. Ik fiets er soepeltjes tegenop in m'n 3e versnelling met 6,5 p/u. Al die heuvels in Virginia waren een perfecte training! Om half twaalf sta ik boven. Op 3520 meter is goed te merken dat de lucht hier ijler is. Het is een emotioneel moment: dit is de Continental Divide. De regen die in Alma valt, komt uiteindelijk in de Atlantische Oceaan terecht, waar ik begonnen ben in Yorktown. De regen die valt in Breckenridge, aan de andere kant van de pas, komt in de Stille Oceaan terecht - waar ik naar onderweg ben. Gek is dat, nu pas heb ik 't gevoel halverwege te zijn.



Hoosier Pass, Marleen en Mr. B. op de Continental Divide



TransAm tamtam

Er komt een TransAmmer van de andere kant aanrijden. Van de tamtam weet ik wie hij moet zijn en ik begroet hem met: 'Dag Harm, goed je te zien.' Zo gaat dat op de route. Je ontmoet elkaar en wisselt nuttige informatie uit plus natuurlijk de  nieuwtjes over wie er voor of achter je zitten.

Als ik door het bergsportstadje Breckenridge fiets, begint het te onweren. En nu regent het wel, en hoe! Ik schuil op het politiebureau,  heel gezellig. Als het blijft regenen bel ik een motel in Frisco, een stadje 10 km verder en na een uur ben ik vorstelijk onder dak. En ik ben blij voor iedereen hier dat 't echt een keer goed geregend heeft!

het wilde westen

James doet dit 12 u per dag...

45. Woensdag 27 juni: Guffey - Fairplay (76 km; totaal 3432 km gefietst)

Voor me stond de bliksem recht tussen hemel en aarde. Een krakende donderslag volgde. En nog één. En toen een derde. Whow! Tijd om een schuilplek te zoeken, maar waar? Het dichtstbijzijnde dorp, Fairplay, lag nog 18 km verder. En afgezien van een paar onbereikbare boerderijen is hier helemaal niets. Het begon te regenen. Ik fietste noodgedwongen verder. Als het onweer nog dichterbij zou komen, moest ik van m'n stalen fiets af en de berm in.

Schuilen

In de verte zie ik een huis naast de weg. Zou ik daar kunnen schuilen? Ik fiets uit alle macht verder tegen de wind in. Het huis is een verlaten boerderij. 'No tresspassing'. Nou ja, de hele zaak is toch dichtgetimmerd. Ik sta tegen de gevel terwijl het om me heen knettert. De regen, die overgaat in hagel, is na vijf minuten al weer voorbij. Het blijft echter hard waaien en bliksemen. De fiets ligt op veilige afstand op de grond. Opeens draait een cruiser met een sheriff het erf op. 'Are you o.k.?' Dat doet me echt goed. Natuurlijk kan hij het onweer niet afzetten, maar toch.

no tresspassing

De sheriff
Het bijzondere is dat ik sinds mijn vertrek in Yorktown op 14 mei iedere dag minstens één keer per dag de sheriff voorbij heb zien komen en altijd groeten ze. En in hoeveel stadsparken zijn ze niet even wezen kijken of alles o.k. was? Het moet gezegd worden: wat dat betreft voel ik me heel veilig in Amerika. Thank you guys, great job!!

sheriff

Vuur
Het is hier extreem droog in Colorado. Deze winter heeft het erg weinig gesneeuwd en de gevolgen daarvan zijn dat het nu veel droger is dan normaal. Vanaf april heeft het nog  niet geregend. Als je door het gras loopt, kraakt het onder je voeten.
Op 7 verschillende plekken in Colorado zijn nu grote branden. De grootste is in Colorado Springs. Dat is zo'n 60 km hier vandaan. Er zijn daar nu 31.000 mensen geëvacueerd en honderden huizen zijn al in vlammen opgegaan. Het is afschuwelijk.
Toen ik na het schuilen verder fietste, kwam ik allerlei brandweerauto's tegen en politieauto's met loeiende sirenes. Ergens achter mij moet de bliksem zijn ingeslagen. De regen was natuurlijk totaal onvoldoende om brand te voorkomen. De wind bleef hard en vlagerig wat het niet makkelijk maakte om verder te fietsen. Toen ik Fairplay infietste zag ik dat het onweer bleef hangen in de bergen voor me. Vervolgens reden er allerlei brandweerauto's met loeiende sirenes ook die kant op. Toen ik richting het oosten keek, zag boven de bergen rook hangen. Zou het kunnen dat die rook uit Colorado Springs komt? Het lijkt zo ver weg, maar die rook hangt er echt...
Ik heb m'n knopen geteld. Ik wil niet met de fiets onverwachts in de buurt van een vuur komen (zonder fiets ook niet :-) ) en ik heb op de fiets onvoldoende informatie om verstandige beslissingen te nemen. Daarom heb ik hotel genomen in Fairplay. Dan heb ik internet en kan ik op tv kijken wat de ontwikkelingen met de branden zijn. Morgen kan ik dan hopelijk verder rijden richting Breckenridge over Hoosier Pass, het hoogste punt van de hele TransAm.

Sneeuw
Toen ik vanochtend van Guffey naar Hartsel reed, kwam ik over de Current Creek Pass. Met 2888 m een uitstekend punt om van deze prachtige omgeving te genieten. Daar zag ik voor het eerst de sneeuwbedekte Rockies die zich voor me uitstrekken zover het oog reikt. Adembenemend mooi! En ja, ik maak me best zorgen over al die bosbranden hier, maar meer dan voorzichtig zijn kan ik niet. En mocht het te gek worden, dan huur ik een auto en zorg ik dat ik wegkom. Maar ondanks alles geniet ik van de tocht, de ontmoetingen en de mooie omgeving - en dat wil ik ook gezegd hebben vandaag!

onderweg

(ps this message is for Shaughn and Jen: please go to the homepage of my blog. On a smart phone you don't see this but you'll see it on a computer monitor. On the homepage there is a Google translation device: choose English and you'll get a simple translation in English. See you!)

van Guffey naar Hartsel

44. Dinsdag 26 juni: rustdag in Guffey

wolvengebitje

De zoen is onverwachts en ook wel een beetje grensoverschrijdend. Van hem dan. Ik deed niks en heb al helemaal geen aanleiding gegeven tot dit soort gedrag! ' Blijf rustig staan, er gebeurt helemaal niks'. Ik wil het graag geloven, maar heeft diezelfde man mij nog geen tien minuten geleden niet uitgelegd dat de bijtkracht van een wolf 1500 pound per vierkante inch bedraagt? Een mens bijt met maximaal 300 pound en een krokodil bijt je met gemak in tweeën want die heeft 3000 pound aan bijtvermogen in het kunstgebitje zitten (deze details als hommage aan een zeer gewaardeerde tandarts onder de lezers van dit blogje).

"kisses with wolves"

Wolven
Vandaag is het de dag van de wolven. Ook kwamen ooit in grote getale voor in dit deel van het land en ook van hen zijn er vrijwel geen meer over. In ieder geval niet hier in het wild. Er zijn hier wel wolven in gevangenschap. En zoals overal ter wereld mensen met een gekreukeld ego zich met hulpmidddelen op de been houden, zo doen ze dat ook hier. En sommigen gebruiken daar een wolf voor die - illegaal gefokt - in de juiste kringen hét attribuut is om er helemaal bij te horen. Dat gaat natuurlijk fout want zo'n schattige wolvenpup is in staat een hert om te leggen na een jaar, maar ja...
Mark 'Wolf' Johnson heeft een hart voor wolven en wolfshonden. Dat zijn mengsels van wolven en honden, ook al niet het soort waarmee je je kinderen zou laten spelen. Hij heeft er 14, allemaal afkomstig uit problematische omstandigheden. Mark woont een kilometer of vijf buiten Guffey op een verlaten hoek van een ranch. Een van zijn vrijwilligers pikte me op en samen lieten ze me de opvangplek zien.

Vlees
Een wolf is een vleeseter en samen is deze roedel goed zo'n 30 kilo per dag. Waar komt dat allemaal vandaan en wie betaalt dat? 'Dat kost mij niks', legt Mark uit. 'Hier in de buurt zijn heel veel paarden. Als die oud zijn, worden ze afgemaakt en naar de vuilstort gebracht. Maar de mensen kennen mij en ze brengen hun oude paarden naar mij. Verder krijg ik vaak  vlees van jagers of als er een hert wordt aangereden, dan ga ik dat ophalen'. Zijn Rocky Mountain Wildlife Foundation (zie: www.rockymountainwildlifefoundation.com ) moet het verder hebben van de donaties die individuele bezoekers hem geven.

Geneeskrachtig
Mark is ervan overtuigd dat zijn wolven het vermogen hebben ziektes op te sporen: 'Mijn eerste wolf, Cheyenne, heeft bij 22 mensen kanker opgespoord. Zij kon precies aanwijzen waar de ziekte zat.' Hij voegt eraan toe dat hij een aantal soldaten in Irak en Afghanistan plukken wolvenhaar heeft gestuurd: 'en voor zover ik weet is geen van die soldaten ooit gewond geraakt.'

Rubbing shoulders...
Ik vond het bezoek aan zijn opvangplek heel bijzonder. Niet omdat alles zo sophisticated is - verre van dat - maar omdat hij met hart en ziel geeft om deze prachtige en trotse roofdieren wiens welzijn een indicatie is hoe we met de natuur en uiteindelijk met onszelf omgaan. En om echt zelf zo'n wolf te mogen aanraken, is toch net even anders dan Teckel Truffel over z'n buikje wrijven. Het voelt als 'rubbing shoulders with the famous' zal ik maar zeggen.

Monster

Monster
Gisteren vertelde ik al dat ik mijn best zou doen om een gesprek te regelen met de burgemeester van dit dorp. Helaas moet ik melden dat dit niet gelukt is. Natuurlijk is er in een verkiezingsjaar een hoop te doen voor een politicus, zelfs in een dorp van 13 inwoners. Enfin, ik mocht twee keer vanuit de verte een glimp van 'm opvangen, maar dat was het dan. Jullie moeten het doen zonder quotes. Die rotkat ook!! O, had ik al gezegd dat Monster de grijze kater is die in de garage hier woont en die met algemene stemmen tot burgemeester van het dorp is gekozen?

Guffey

Guffey
Ja, en dan Guffey. Hoe zal ik dat 's beschrijven? Het is een piepklein dorp hier in de foothills van de Rockies. Een soort gemeenschap van vrijgevochtenen, gezellig gek zeg maar. De garage van Bill en Charlie is het epicentrum van het dorp. Verder zijn er 3 (!) kroegen en is het hier zo vreedzaam dat de herten 's avonds uit de heuvels komen en overal in het dorp lopen te grazen. Vanuit mjjn raam zag ik er net drie lopen op geen 15 m van me vandaan. En ze blijven rustig staan als je naar buiten komt.

Bric-à-brac
Het hele dorp staat vol met rare dingen die geen enkel doel dienen dan het leven te vieren op een vrijgevochten manier. Het opmerkelijkste daarbij is de 'gevangeniskoets': een koets met daarin een gevangene in streepjespak. De koetsier is een geraamte met zonnebril op en hij ment twee paardengeraamtes - ook met zonnebril. Per slot van rekening is het warm hier.

gevangeniskoets

Jammer genoeg ben ik niet meer hier oo de nationale feestdag, 4 juli. Dat wordt hier traditioneel gevierd met een vliegende-kippen-wedstrijd. Die kippen worden vanaf een hoge toren gelanceerd vanuit een echte Amerikaanse brievenbus die aan twee kanten open is. Vorig jaar vloog  de winnares 134 feet, dat is ruim 40 meter. Petje af! Ik geloof dat er daarna een barbeque is.
Morgen verder richting Alma. Het hoogste punt van de hele route, de Hoosier pas, komt in zicht!

bric a brac

43 a. Terugblik op Kansas

rijden door Kansas

Kansas was mijn vijfde staat en typisch een voorbeeld van een haat-liefde verhouding. Nergens heb ik zo moeten knokken tegen een niet aflatende, gekmakende wind, nergens waren zulke lange, rechte wegen, nergens waren zo weinig voorzieningen. Maar ook: nergens heb ik zo genoten van het luidkeels meezingend- met -country- music cruisen over de highway. Nergens heb ik grotere gastvrijheid mogen ervaren dan hier en nergens heb ik zoveel geleerd over landbouw dan in Kansas.
Haat liefde dus, maar ik had 't voor geen goud willen missen!!

'We feed the world'
Wij voeden de aarde, zeggen ze in Kansas, en daar zit zeker iets in. Ik heb op dit moment (in Guffey) geen toegang tot internet dus ik kan niet even checken wat Kansas produceert aan landbouwproducten in verhouding zeg met Nederland ( wie voelt zich geroepen?) maar alleen al de grootte van de staat en de enorme hoeveelheid landbouwareaal staat garant voor een enorme productie aan koren en vlees.

grootschalige landbouw

Droogte
Die productie is tegelijkertijd de rijkdom en de bedreiging van Kansas.De High Plains zijn vruchtbare landbouwgronden maar ze zijn tegelijkertijd ook erg kwetsbaar. Eind 19e, begin 20e eeuw heeft het gebied erg geleden onder de massale immigratie van settlers. Zij staken plaggen van de vruchtbare toplaag en lieten die drogen tot plaggen waarvan de eerste huizen hier werden gebouwd. Het gevolg was desastreus: de wortels van het gras die de toplaag hadden vastgehouden, verdwenen en de wind en de droogte zorgden voor de rest. Er ontstonden enorme stofstormen ('dust bowls') die zo erg waren dat in verafgelegen steden als New York en Washington DC overdag de straatverlichting aan moest! Hele groepen mensen verlieten Kansas weer in de dertiger jaren (o.a. over Route 66) om hun geluk elders te beproeven.

"dustbowl"

Bloed en tranen
Er heeft zich dus heel veel afgespeeld in Kansas waarbij bloed en tranen rijkelijk vloeiden. We hebben gezien hoe de bison werd uitgeroeid omdat hij een voedselconcurrent van het vee was, maar zeker ook omdat het een basisvoedsel van de indianen was die verdreven dienden te worden. Met de slachting van 160 onschuldige mannen, vrouwen en kinderen door Chivington in 1860  als onbetwist dieptepunt.
We hebben gezien hoe blanke settlers op zoek naar goed en geluk zich een plek onder de zon probeerden te verwerven in dit onbarmhartige land.

Gastvrijheid
Het harde leven hier als pioniers leeft nog steeds voort in de huidige generaties. Het zijn harde werkers, wars van flauwekul en ongelooflijk gastvrij. Het zijn ook gelovige mensen, met een praktisch geloof zoals je dat vaak vindt bij mensen die voor hun inkomen van het weer afhankelijk zijn. Afkerig van vrome poespas, maar principieel in hun doen en laten. En het zijn ongelooflijk gastvrije mensen - wat zeker ook voortkomt uit het feit dat ze weten wat afhankelijkheid van anderen betekent.

Uitdagingen
Er zijn - zoals ik het zie - enorme uitdagingen hier in Kansas. Een van de grootste is wel het 'heruitvinden' van de landbouw. Nu wordt er veel gewerkt met diep geslagen waterputten maar het water in de bodem raakt op en verdroging is een enorm probleem. Ook de manier van het afmesten van vee in 'feedlots' verdient wat mij betreft een grondige heroverweging.
Alles is nu gericht op de productie van zoveel en zo goedkoop mogelijk voedsel - want daar is vraag naar. Dit gaat ten koste van het produceren van echt gezond voedsel en op termijn wordt de rekening betaald in de gezondheidszorg en in de schade die we - wellicht blijvend - toebrengen aan de planeet waarvan we met z'n allen afhankelijk zijn. Dit is een zorg die ik al jaren heb ( Amerika is zeker niet uniek v.w.b. landbouwproblemen!) en hier is alleen een oplossing voor als we dat met z'n allen willen. Zoniet, keert vroeg of laat de wal het schip.
Nou, dit voor wat betreft Kansas. Het was meer dan de moeite waard om hier doorheen te mogen trekken!

cruisen over de highway

breakfast/lunch/dinner met de 'locals'

43. Dinsdag 25 juni: Canon City - Guffey (59 km; totaal 3356 km grfietst)

Dit was een uitermate leerzame dag. Het begon allemaal met zwepen en boeien in Canon City en eindigde met stilletohakken in een bar in Gueffy. En daar tussenin was het hot en niet zo'n beetje ook!
Amerikanen hebben de neiging alles waarin ze geloven met verve uit te dragen. Soms is dat bijzonder confronterend - denk aan alle anti-abortus propaganda ('Smile, your mother made the right choice'), soms is het ook wel weer grappig. Zo zeg ik vanochtend een pickup met daarop in grote letters op de  achterzijde: 'Let me keep my guns, then you can keep the change'. (woordgrapje: als ik mijn wapens mag houden dan mag jij je  verandering / het wisselgeld houden).

Edna Vanausdoll

Edna Vanausdoll

Edna Vanausdoll hield van mannen. Als barkeeper was dat zeker een kwaliteit die haar omzet verhoogde. Terwijl ze getrouwd was met haar vijfde man had ze een heftige affaire
met Bob (22), haar dertig jaar jongere minnaar. De emoties liepen hoog op en eindigden in een crime passionel waarbij Bob echtgenoot nummer 5 doodschoot. Bob kreeg levenslang en luisde Edna erbij door te zeggen dat de moord in opdracht van haar was gebeurd. Daarop werd ook zij veroordeeld tot 25 jaar. Na twee jaar werd ze vrijgesproken op basis van 't feit dat de al veroordeelde Bob geen getuigenis tegen haar had mogen afleggen. Dit is een van de vrouwen die gevangen hebben gezeten in de vrouwengevangenis in Canon City. Deze gevangenis met 40 cellen werd gebouwd in 1884 en is nu in gebruik als museum.
Een gevangenismuseum is ook wel terecht in deze streek. Met veertien grote 'correctional institutes' met daarin vele duizenden 'inmates' heeft Fremont county de hoogste gevangenisdichtheid in de States. Los van al het andere zijn de gevangenissen voor de locale economie van enorm belang.

Gaskamer
Een bijzonder luguber attribuut is de gaskamer. Dit is een kleine, luchtdichte stalen cel voorzien van dikke glazen vensters. Ter dood veroordeelden werden traditioneel op vrijdagavond bij zonsondergang om het leven gebracht. Daarvoor was een team van tien mensen nodig. Onder hen de directeur, de dokter en de dominee.
De doodstraf was - en is - onderwerp van verhitte discussies. Een van de  gevangenisdirecteuren vertelde op een oude opname dat hij niet anders kon dan de straf tot uitvoer brengen, immers het was zijn werk. Zijn moeder was echter mordicus (!) tegen en stuurde achter z'n rug om brieven naar alle ter dood veroordeelden waarin ze schreef dat de staat hun wel het leven kon benemen, maar dat God uiteindelijk de enige was die kon zorgen voor hun onsterfelijke ziel.
De gaskamer is gebruikt van 1933 tot 1992. In totaal zijn er 32 mensen in omgebracht waarvan de laatste in 1967.
Overigens, het begrip deadline krijgt hier wel een heel andere betekenis: het waren de cellen waarin de ter dood veroordeelden hun laatste uren doorbrachten.

Zelfexecutie
Er waren natuurlijk meer mensen die al dan niet vanuit geloofsovertuiging moeite hadden veroordeelden ter dood te brengen. Om dit probleem op te lossen werd het systeem van zelfophanging ontwikkeld. De veroordeelde kreeg een strop rond de nek maar moest zelf een stap naar voren doen en op een een speciaal daarvoor aangebracht kruisje op de vloer stappen. Daarop opende zich een luik onder hem en dat was het eind. Geen idee hoeveel veroordeelden hierin zijn getrapt...

De 'oude grijze merrie'
Er werd beslist niet altijd even zachtzinnig met de gevangenen omgegaan. Iemand die zich had  misdragen, werd gestraft op de 'old grey mare'. Dit is een houten bok van ongeveer 1,40 m hoog. De gevangene werd erop vastgebonden en kreeg vervolgens een aantal zweepslagen toegediend. De zweep had een leren uiteinde van 12 cm met daarop klinknagels. Om het geheel nog wat effectiever te maken, werd de zweep voor gebruik in een emmer met water gedoopt.
Deze manier van straffen was in heel Amerika gebruikelijk en werd pas afgeschaft in 1950.

Canon City

Bendes
Bendes vormen vandaag de dag het grootste probleem in de grote Amerikaanse steden. MS13 is de beruchtste. De bende heeft tienduizenden 'soldaten' die allemaal rites moeten afleggen. Je bedenken is er niet bij: je bent lid voor het leven. Ook in de gevangenis staan rivaliserende bendes elkaar naar het leven. De prioriteiten van een bendelid: God, je moeder en 'the gang'. Niet te bevatten hoe paradoxaal dit is!

Mustangs
Dean Marshall (82) heeft 30 jaar in de gevangenis gewerkt en is nu vrijwilliger in het museum. Hij vertelt dat er al vroeg allerlei initiatieven waren om de gevangenen te rehabiliteren. Ze leerden er bijvoorbeeld een beroep als schoenmaker of bakker. Vandaag de dag is er een programma waarbij de 'inmates' in het wild gevangen paarden, mustangs, africhten tot rijpaarden. Van de opbrengst wordt aan onderhoud van de natuurgebieden gedaan waar de mustangs voorkomen.
Boeiend allemaal, maar het is tijd om te gaan fietsen naar Guffey, mijn volgende etappeplaats. Het is zo'n 55 km fietsen maar het is bloedheet (derde dag op rij van rond de 40 graden) en de route is nu niet bepaald vlak. Het landschap onderweg is adembenemend mooi. Ik rijd door de foothills van de Rockies. In totaal moeten er meer dan 1000 hoogtemeters overwonnen worden. Vrijwel nergens is schaduw en onderweg is er nergens een plek waar je iets te drinken kunt krijgen. Onderweg word ik vele malen gepasseerd door brandweerauto's die onderweg zijn naar de grote bosbrand bij Colorado Springs en in de lucht gaan helicopters die kant op.

Guffey
Om half zes ben ik jn Guffey, een wel heel bijzonder dorp op deze route. Ik ontmoet er Tim, een Eastbounder, en we duiken samen de kroeg in voor een welverdiend biertje.
Het blijft ongelooflijk: dit soort gebieden is zó eenzaam en dan opeens kom je ergens binnen waar het stikt van het volk. Zo ook in deze kroeg. En met reden: er was een optreden van de Stiletto Sisters gaande. De dames zagen eruit zoals het Stiletto Sisters betaamt: zwoel en in 't zwart. We hebben genoten van de muziek, heerlijk gegeten ('bison bites' - heet!!) en vooral veel gekletst en gelachen met iedereen. Het was, kortom, een perfecte afsluiting van een wondermooie dag.
Morgen meer over Guffey. Ik heb er een afspraak met een monster en ga proberen de laatste grote roofdieren van de States life te ontmoeten. Wordt vervolgd!

foothills Rockies

onderweg

42. Zondag 24 juni: Pueblo - Canon City (85 km; totaal 3297 km)

'Holy cow, what did you do with your hair?' Ik schrik op, bedoelt ze mijn nieuwverworven coupe misschien? Maar nee, de cassière begroet zo te zien een vriend die ook een kaalslag boven z'n oren heeft ondergaan. Hm... staat 'm goed.

Recordwarmte
Gisteren bereikte de warmte in Colorado met 41 graden een recordhoogte, vandaag werd het nog een graadje warmer. De droogte en de warmte is hier een groot probleem. In Colorado Springs, een stad zo'n 50 km hiervandaan, kampen ze al dagenlang met een grote bosbrand. Nu blijf ik op minimaal dezelfde afstand van de brand op mijn route, maar voor de getroffenen moet dit heel erg zijn.

Arkansas river
Het was even wennen om vanochtend weer op de fiets te zitten na een rustdag. Het landschap na Pueblo verandert dramatisch: de vlakten die Kansas en het begin van Colorado kenmerken, veranderen abrubt in een berglandschap waardoorheen zich de Arkansas river slingert. Dat geeft prachtige vergezichten, echt schitterend! Daarna kwam het vertrouwde grijsgroene landschap van de High Plains terug, maar nu hoger dan eerst en op de achtergrond doemen al hogere bergen op. Eerst nauwelijks zichtbaar in de heiige lucht, maar allengs scherper afgetekend tegen de achtergrond. En het was warm, heel warm. Na drie uur en 48 km fietsen was ik in Wetmore. De pijp was leeg (en de bidons ook) maar op de kaart stond dat er een café in Wetmore was, dus geen punt toch...? Je voelt 'm komen: het café was nog dicht en zou pas anderhalf uur later opengaan. Poeh! En ik stond echt te trillen op m'n benen van de hitte. Niet fijn.

High Plains

Water
Toen ik daar vlakbij onder het afdak van een kerk even zat uit te puffen, stopte er een auto met een oud echtpaar en van hen kreeg ik een flesje limonade. Ik had nog aan iemand anders in een auto gevraagd of hij misschien wat water voor me had, maar dat had hij jammer genoeg niet. Tien minuten later kwam hij terug met... drie heerlijk koude flesjes bronwater! Dit zijn toch momenten die je bijbljjven: deze hartverwarmende goedheid die ik van zoveel onbekenden mag ervaren.
Overigens ligt de humor op straat: het dorpje waar ik zo'n dorst had en te drinken kreeg heet 'Wetmore', vrij vertaald ' meer nattigheid'.

Storm
Toen ik verder fietste, veranderde het weer. Het leek wel alsof er storm op komst was. Geen weer om te kamperen. Het was op 't nippertje: toen ik Canon City binnenfietste,  waaide het zo hard dat het wel een stofstorm leek. Het donderde en bliksemde maar er viel geen druppel regen. Ik kwam tegelijk bij het motel aan met een club bikers op hun prachtige Harley's. Die waren ook opgelucht dat ze binnen waren. Wat is het toch een luxe om af en toe vier muren om je heen te hebben!

Gun & bible
Wapens zijn blijkbaar belangrijk in deze buurt. Ik kwam ergens het volgende opschrift tegen:  'Wapenbeheersing is je wapen met twee handen vasthouden'. En op een verkiezingsbord prees iemand zichzelf aan als een man van 'geweer en de bijbel'. In die volgorde...

gun & bible

'closed'

41. Zaterdag 23 juni: Boone - Pueblo (38 km; totaal gefietst 3212 km)

Dit was een rustdag. Om niet helemaal  vast te roesten heb ik een eindje gefietst, een rodeopaard diep in de ogen gekeken, me verdiept in indianen en last but not least eindelijk de stap over de drempel van een tattoo shop gewaagd. En mét resultaat, al zeg ik het zelf. O ja, en dan waren er nog de hot rods. Massa's. En dat allemaal bij 39 graden. Een doorsnee dagje Pueblo zeg maar...

Frisse ochtend
Na de 40 graden van gisteren kon wat frissigheid geen kwaad. Die wens werd vanochtend prompt vervuld. Om een uur of vijf werd ik wakker  van de regen. Regen die ophield. En weer begon. Wel verdraaid! Hebben ze die sproeiers tóch niet afgezet! En inderdaad, mijn tentje stond strategisch temidden van vier (!) hartstochtelijk spuitende sprinklers. Ik hoefde maar zeven keer heen en weer te lopen om alle spullen plus de tent en mijn fiets uit deze zondvloed te evacueren. En daarna was ik héél erg nat en wakker.

Barrelhorses
Alle reden dus om snel op de fiets te springen en het stukje naar Pueblo te rijden voor het weer zo warm werd als gisteren. Onderweg moest er een koffiefix komen en waar kan dat beter dan bij een benzinestation? Daar liep ik de familie Hayes tegen het lijf. Pa Hayes (75) is paardenfokker. 'Ik ben gespecialiseerd in quarter horses en barrel horses. Wij trekken van rodeo naar rodeo'. Dat heen en weer trekken gebeurt wel in stijl. Ze hadden nu maar twee paarden bij zich, maar wel in een trailer die ook voorzien was van leefruimte voor twee personen in het campergedeelte. 'Dit is onze kleine trailer,' vertelde Rose, hun dochter. 'We hebben er nog een en daar kunnen meer paarden in plus er is  ruimte voor vier volwassenen en er zit een badkamer in'
Pa Haynes vertelde dat het paarden fokken een tricky business is. 'And then you have a good horse and they lay down and die on you.' Een goed quarter horse kost volgens pa Haynes tussen de $20.000 en de $ 40.000. Da's inderdaad niet om blij van te worden als het je overkomt.
Voor de volledigheid: quarter horses zijn paarden die heel snel en compact zijn en erg athletisch. Zij worden speciaal gefokt voor rodeo's. Een barrel horse lijkt daar veel op, met een barrel horse wordt zo snel mogelijk in klaverbladvorm om vier vaten (barrels) gereden. Oorspronkelijk was deze vorm van rodeorijden speciaal voor vrouwen, terwijl de  mannen zich bezighielden met stieren vangen en dat soort vrolijke bezigheden. Nu mogen mannen en vrouwen aan beide vormen deelnemen. Ik mocht hun paarden zien en inderdaad, het waren mooie beesten.
Tsjonge, toch 's proberen om een rodeo life mee te maken. Ik mocht mee met de familie Haynes, maar ja, ze gingen 65 km de verkeerde kant op én ik had immers een rustdag.

Hot rods
Geef een Amerikaan iets waar een motor onder zit en hij wordt er verliefd op. Ik ook - eerlijk is eerlijk. Het is dit weekend het grote 'hot rod' weekend van Pueblo. Dat heeft zo z'n gevolgen. Zo zijn hotelkamers schaars en dus duurder dan gebruikelijk. En in de hele stad rijden prachtig verzorgde klassieke auto's in de meest heftige kleuren. Een echte 'hot rod' is zo gebouwd dat hij vanuit stilstand heel snel kan accelereren, maar aangezien de sheriff ook van de partij was, bleef het bij uitdagend geflaneer op Main street en veelbelovende motorgeluiden hier en daar. Het moet gezegd worden, er zaten prachtige machines tussen. Om verliefd op te worden!

hot rod

Indianen
Nu had ik een rustdag dus moest er het nodige gebeuren. Eerst moest er een motel gescoord worden en dan liefst dichtbij het vertrekpunt van morgen. Het Guesthouse Inn voldoet aan alle wensen en meer dan dat. Behalve dat er een gratis laundry is  voor de gasten plus een zwembad (grootte vissenkom) is er ook een fitnessruimte! Nu heb ik daar de hele dag niemand gezien, maar dát moet toeval zijn.
Na de was heb ik mijn fiets laten  vertroetelen met het oog op de naderende Rockies en toen was het tijd voor het museum. Per slot van rekening heeft al dit gefiets serieuze bijbedoelingen.

'Moove 'm out!'
Pueblo lag lange tijd aan een van de routes waarlangs het longhorn vee vanuit Texas naar het noorden werd  gedreven. Honderden beesten werden zo tegelijk meegenomen door een aantal cowboys. Het was hard werk: ontbijt bij zonsopgang en dan de kudde opdrijven. Om twaalf uur een uurtje rust voor ruiter en vee en daarna weer verder tot zonsondergang. Het vaste punt van de groep was de etenswagen waarin  kokkie het eten klaarmaakte. Iedere dag hetzelfde: bonen, spek en brood. Als je dat beu was, moest je maar zorgen dat je wat wild schoot voor de afwisseling. De kudde legde zo'n 15 à 20 mijl (25 à 30 km) per dag af en de hele trail kon wel twee tot zes maanden duren. Yighaa!

Bisons
Vroeger waren de Great Plains vol bisons. Nu zijn ze hier verdwenen. Hun verdwijning is een ingewikkeld verhaal waarin mensen geen fraaie rol spelen. Het begon met de komst van het paard rond 1700 hier op de Plains. Paarden eten hetzelfde als bisons, dus er was voedselconcurrentie. En door paarden te gebruiken konden indianen veel effectiever op bisons jagen. Waar vroeger het hele dorp had deelgenomen aan de jacht, werd dit nu louter een zaak voor mannen. En die mannen hadden niet meer genoeg aan één vrouw om de bisons te verwerken die ze schoten dus gingen ze er meer vrouwen op na houden. Kindhuwelijken waren niet zeldzaam, er waren gewoon geen vrouwen genoeg.
Gebruikten de indianen nog alles wat er aan een bison zit, de blanken zagen de bisons vaak slechts als een sportieve jachttrofee waarbij alleen de tong als bewijs werd meegenomen. Toen de spoorwegen werden aangelegd in dit gebied, hadden de bisons de onhebbelijkheid om vaak op de sporen te liggen wat voor oponthoud zorgde. De reizigers werden dan ook  aangespoord om de bisons af te schieten. Op een gegeven moment werd er gezegd dat je 100 mijl (160 km) kon lopen over de Plains over de lijken van de afgeschoten bisons. In dertig jaar slonk het aantal bisons van vele, vele tienduizenden tot een paar duizend in 1870.

Tattoo shop
Heet was het ook vandaag, ongelooflijk heet. Plus het was gisteren mijn 40e fietsdag dus dat moest ordentelijk gevierd worden. En waar kun je je beter een souvenir laten bezorgen dan in een tatto shop? Precies! Ik moet zeggen dat ik  wel even moest slikken toen ik de drempel over stapte. Vooral toen het meisje waarbij net een tattoo werd gezet, een ijselijke gil slaakte op het moment dat ik binnenkwam. Maar je bent jong (van hart, ja,ja, ik hoor  jullie wel!) en je wilt wat!

Crew cut

crew cut

Wat ik dan precies wilde, vroeg de zwaar getatoeëerde Lindsay. 'Nou, ik wil een crew cut zodat ik de komende weken niet zo'n last van de  warmte heb'. Lindsay had aan een half woord genoeg en greep geroutineerd een tondeuze. Binnen tien minuten was mjjn haar gemillimeterd en daarna heeft ze de coupe nog zeker een kwartier geperfectioneerd. Het resultaat mag er zijn! En, het moet gezegd worden, we hadden een diep gesprek over de échte waarden in het leven. Heel bijzonder, een kostbaar mens.

Tijd om verder te trekken. Morgen gaat 't richting de Rocky Mountains. Dat wordt spannend want er zjjn bosbranden ten noorden van Pueblo. Gelukkig niet op de route - al is het belang van een fietstocht wel heel erg relatief in vergelijking met die gezinnen die alles kunnen verliezen in zo'n brand...

nog meer 'hot rods'

'fietsvertroeteling'